BT Felaket Kurtarma Planı: Küçük ve Orta İşletmeler İçin Rehber

Kısa cevap: BT felaket kurtarma planı; sunucu arızası, fidye yazılımı, yangın, su baskını ya da uzun süreli internet ve elektrik kesintisi gibi durumlarda işin ne kadar sürede ve hangi sırayla yeniden ayağa kalkacağını önceden belirleyen yazılı plandır. Plan; kritik sistemlerin listesini, her biri için kabul edilebilir kesinti süresini ve veri kaybını, yedeklerin yerini, sorumlu kişileri ve adım adım geri dönüş talimatlarını içerir. Planın işe yaradığı ancak düzenli olarak test edildiğinde anlaşılır.

Plan hangi sorulara cevap vermeli?

• Neler kritik? Muhasebe, e-posta, dosya sunucusu, e-ticaret sitesi ve iş uygulamaları öncelik sırasına konur.
• Ne kadar kesinti kabul edilebilir? Her sistem için işin en fazla ne kadar süre durabileceği belirlenir.
• Ne kadar veri kaybı kabul edilebilir? Son yedekten sonraki kaç saatlik ya da günlük işin kaybolabileceği belirlenir; yedek sıklığı buna göre ayarlanır.
• Kim ne yapacak? Olay anında aranacak kişiler, yetkiler ve iletişim bilgileri yazılır.
• Nereden devam edilecek? Ofis kullanılamazsa çalışanların evden ya da başka bir noktadan nasıl çalışacağı tanımlanır.

Planın temel bileşenleri

• Ofis dışında ve çevrimdışı yedek: Fidye yazılımı ağdaki yedeklere de ulaşabileceği için en az bir kopya ağdan ayrı tutulur.
• Yedek donanım ya da bulut seçeneği: Ana sunucu kullanılamazsa sistemlerin nerede çalıştırılacağı önceden belirlenir.
• Yedek internet ve kesintisiz güç: Kısa kesintilerin felakete dönüşmesini önler.
• Erişim bilgileri: Yönetici hesapları, lisanslar ve sağlayıcı iletişim bilgileri güvenli ama ulaşılabilir bir yerde tutulur.
• Güncel belgeler: Ağ şeması, cihaz listesi ve kurulum notları.

Yedekleme düzenini veri yedekleme rehberimizde, yedek internet bağlantısını internet hattı ve yedek bağlantı yazımızda, kesintisiz güç kaynağını UPS rehberimizde anlattık.

Test edilmeyen plan işe yaramaz

En sık karşılaşılan sorun, yedeğin alındığının sanılması ama geri yüklenemediğinin olay anında anlaşılmasıdır. Yılda en az bir kez yedekten örnek bir sistem ya da dosya grubu geri yüklenmeli, geri dönüşün ne kadar sürdüğü ölçülmeli ve plan bu sonuçlara göre güncellenmelidir. Personel ve sağlayıcı değişikliklerinde iletişim listesi de yenilenmelidir.

Sık sorulan sorular

Küçük işletmenin de felaket kurtarma planına ihtiyacı var mı?

Evet; plan birkaç sayfalık bir belge kadar basit olabilir. Önemli olan kritik verilerin nerede yedeklendiğinin, kimin neyi yapacağının ve geri dönüşün nasıl sağlanacağının önceden bilinmesidir.

Fidye yazılımı saldırısında ilk ne yapılmalı?

Etkilenen cihazlar ağdan ayrılır, yayılmayı durdurmak için gerekirse diğer bağlantılar da kesilir ve BT desteğine hemen haber verilir. Temiz yedeklerden geri dönüş planlanır; yedeklerin saldırıdan etkilenmediği doğrulanmadan geri yükleme yapılmaz. Önleyici adımları siber güvenlik temelleri yazımızda topladık.

Bulut hizmetleri kullanıyorsak yine de yedek gerekir mi?

Genellikle evet. Bulut sağlayıcısı altyapının çalışmasından sorumludur; yanlışlıkla silinen ya da zararlı yazılımla bozulan verinin geri getirilmesi ise çoğu zaman kullanıcının sorumluluğundadır. Hizmet koşulları incelenip gerekirse ayrı bir yedekleme çözümü eklenir.