UPS Akü Bakımı ve Değişimi: Ömür, Test ve Sıcaklığın Etkisi

Kısa cevap: UPS’lerde genellikle bakım gerektirmeyen kapalı kurşun asit aküler kullanılır; ancak bu aküler zamanla kapasite kaybeder ve belirli aralıklarla değiştirilmelidir. Akü ömrü üreticinin belirttiği tasarım ömrüne, ortam sıcaklığına, derin deşarj sayısına ve şarj koşullarına bağlıdır; yüksek ortam sıcaklığı ömrü belirgin biçimde kısaltır. UPS’in akü testi düzenli çalıştırılır, çalışma süresi takip edilir ve akü değiştir uyarısı, şişme, sızıntı ya da koku görüldüğünde aküler vakit kaybetmeden değiştirilir. Seri bağlı aküler aynı tip ve kapasitede, birlikte değiştirilir ve eski aküler geri dönüşüme verilir.

Akü ömrünü neler etkiler?

• Sıcaklık: Aküler serin ve sıcaklığı sabit ortamlarda daha uzun ömürlüdür; sıcak sistem odaları ve güneş alan dolaplar ömrü kısaltır.
• Deşarj sayısı: Sık elektrik kesintisi yaşanan yerlerde her derin deşarj aküyü yıpratır.
• Şarj koşulları: UPS’in doğru şarj gerilimi ve düzgün çalışan şarj devresi akü sağlığı için önemlidir.
• Bekleme süresi: Depoda uzun süre şarj edilmeden bekleyen aküler kapasite kaybedebilir.
• Yük seviyesi: Kapasitesine yakın yüklenen UPS aküleri daha hızlı boşaltır ve daha çok yorar.

Aküler nasıl test edilir?

1. UPS’in kendi akü testi, arayüzden ya da düğmeden düzenli aralıklarla çalıştırılır.
2. Yönetim yazılımı ya da ağ kartı varsa test sonuçları ve tahmini çalışma süresi kayıt altına alınır.
3. Çalışma süresi kalibrasyonu, üreticinin önerdiği şekilde ve kritik olmayan bir saatte yapılır.
4. Kesinti sırasında beklenenden hızlı kapanma yaşandıysa aküler kontrol edilir.
5. Periyodik bakımda akülerde şişme, sızıntı, ısınma ve terminallerde oksitlenme gözle kontrol edilir.

Değişimde nelere dikkat edilir?

• Yeni aküler UPS üreticisinin belirttiği tip, gerilim ve kapasitede seçilir.
• Seri bağlı akü grubundaki tüm aküler birlikte değiştirilir; eski ve yeni akü karıştırılmaz.
• Sıcak değişim desteklemeyen UPS’lerde değişim, bağlı yükler planlı olarak kapatılarak yapılır.
• Akü değişimi yalıtımlı aletlerle ve yetkin kişilerce yapılır; kısa devre ciddi yanık ve yangın riski taşır.
• Değişimden sonra akü testi çalıştırılır ve değişim tarihi etiketlenir.
• Eski aküler evsel atığa atılmaz, atık akü toplama noktalarına teslim edilir.

UPS seçimini ofis için kesintisiz güç kaynağı seçimi, güvenlik sistemlerinde kullanımını elektrik kesintisinde kamera sistemi, ortam sıcaklığı takibini sistem odası iklimlendirme yazımızda anlattık.

Sık sorulan sorular

UPS aküsü kaç yılda bir değiştirilmeli?

Kesin süre akü tipine, üreticinin belirttiği tasarım ömrüne, ortam sıcaklığına ve kesinti sıklığına göre değişir. Bu nedenle takvim yerine düzenli akü testi ve UPS uyarıları esas alınmalıdır.

UPS akü değiştir uyarısı verirse ne yapılmalı?

Uyarı, akünün testte yeterli performans göstermediğini gösterir. Kesintide koruma sağlanamayabileceği için değişim planlanmalı, bu süre içinde kritik veriler yedeklenmelidir.

Şişmiş UPS aküsü tehlikeli midir?

Şişme, aşırı ısınma ya da akü arızası belirtisidir ve sızıntı ile yangın riskini artırabilir. UPS güvenli şekilde kapatılmalı ve akü vakit kaybetmeden değiştirilmelidir. Düzenli kontroller için zayıf akım bakım sözleşmesi yazımıza bakabilirsiniz.