Ağ Döngüsü ve Yayın Fırtınası: Ağ Neden Kilitlenir, Nasıl Önlenir?

Kısa cevap: Ağ döngüsü, iki ağ cihazı arasında birden fazla yol oluşması ya da bir kablonun iki ucunun aynı switch veya aynı ağa bağlı iki prize takılmasıyla meydana gelir. Döngüde yayın paketleri durmadan dolaşır ve çoğalır; buna yayın fırtınası denir. Birkaç saniye içinde switchlerin ışıkları sürekli yanıp söner, ağ yavaşlar, bağlantılar kopar ve çoğu zaman tüm ağ kilitlenir. Yönetilebilir switchlerde STP ya da RSTP ile döngüler otomatik engellenir, fırtına kontrolü ve döngü algılama özellikleri sorunlu portu kapatır. Yönetilemeyen switchlerin gelişigüzel eklendiği ağlar bu soruna en açık ağlardır.

Belirtileri nelerdir?

• Aniden yavaşlama: Tüm kullanıcılarda internet ve ağ kaynakları aynı anda yavaşlar ya da tamamen durur.
• Sürekli yanıp sönen ışıklar: Switch port ışıkları trafik olmasa bile hızlı ve sürekli yanıp söner.
• Aralıklı kopmalar: IP telefonlar, kameralar ve yazıcılar ağdan düşüp geri gelir.
• Cihazların yanıt vermemesi: Switch ya da modem arayüzüne erişilemez, işlemci kullanımı yükselir.
• Belirli bir değişiklik sonrası: Sorun çoğu zaman yeni bir kablo, switch ya da prize bağlantı yapıldıktan hemen sonra başlar.

Yaygın nedenler

• Bir ağ kablosunun iki ucunun aynı masa altındaki iki prize ya da aynı switchin iki portuna takılması.
• Masa üstüne eklenen küçük yönetilemeyen switchlerin birbirine ve duvar prizine çift bağlanması.
• Yedeklilik için iki switch arasına ikinci kablo çekilip döngü koruması açılmaması.
• Kablosuz köprü ya da mesh cihazlarının aynı anda kablolu olarak da bağlanması.
• Yanlış yapılandırılmış sanal ağ ya da sanallaştırma sunucusundaki köprü ayarları.

Nasıl önlenir ve nasıl bulunur?

1. Yönetilebilir switchlerde RSTP ya da uygun STP türü etkinleştirilir ve kök switch bilinçli olarak belirlenir.
2. Kullanıcı prizlerine bağlı portlarda BPDU koruması, döngü algılama ve yayın fırtınası kontrolü açılır.
3. Kullanılmayan prizler switch tarafında kapatılır, masa altı switch kullanımı sınırlandırılır.
4. Arıza anında en son yapılan değişiklik geri alınır; hâlâ sürüyorsa switchlerdeki kablolar kontrollü şekilde tek tek çıkarılarak sorunlu hat bulunur.
5. Switch kayıtları ve ağ izleme uyarıları döngünün hangi portta oluştuğunu gösterir; patch panel etiketleri bu portun hangi prize gittiğini bulmayı hızlandırır.

Switch seçimini yönetilebilir mi yönetilemeyen switch mi, port kısıtlamalarını ağ port güvenliği, erken uyarıyı ağ izleme ve kesinti uyarıları yazımızda anlattık.

Sık sorulan sorular

Yönetilemeyen switchte döngü önlenebilir mi?

Bazı yönetilemeyen switchlerde temel döngü algılama bulunur, ancak çoğunda yoktur. Kritik noktalarda yönetilebilir switch kullanmak ve kablolamayı düzenli tutmak en güvenilir yoldur.

STP açıkken iki switch arasına ikinci kablo çekilebilir mi?

Evet. STP yedek yolu beklemeye alır ve ana bağlantı koptuğunda devreye sokar. Daha verimli bir yöntem olarak iki kablo, bağlantı birleştirme (link aggregation) ile tek mantıksal bağlantı olarak da yapılandırılabilir.

Döngü sırasında ağın tamamen durması normal mi?

Evet, bu döngünün tipik bir sonucudur. Yayın fırtınası tüm switchlerin kapasitesini ve bağlı cihazların işlemcisini doldurduğu için ağın büyük bölümü kullanılamaz hale gelebilir. Döngü kaldırıldığında ağ genellikle kısa sürede kendiliğinden düzelir. Ağı bölümlere ayırmayı VLAN ile ofis ağı bölümlendirme yazımızda ele aldık.