Faturada iskonto: satır iskontosu ile genel iskonto arasındaki fark

Kısa cevap: İskonto, fatura tutarından yapılan indirimdir ve iki şekilde uygulanır. Satır iskontosu yalnızca belirli bir ürün kalemine uygulanır; genel iskonto ise tüm kalemlerin ara toplamına uygulanır. Her iki durumda da iskonto genellikle KDV hesaplanmadan önce düşülür, yani KDV indirimli tutar üzerinden hesaplanır. Hangi yöntemin seçileceği, indirimin bir ürüne mi yoksa tüm alışa mı verildiğine bağlıdır.

Satır iskontosu nedir?

Satır iskontosu, faturadaki tek bir kaleme uygulanan indirimdir. Örneğin bir üründe kampanya varsa, toplu alımda o ürüne özel fiyat verildiyse ya da tedarikçi belirli bir modelde ek indirim tanıdıysa satır iskontosu kullanılır. Faturada her satırın kendi iskonto oranı veya tutarı görünür; böylece müşteri hangi üründe ne kadar indirim aldığını açıkça görür.

Satır iskontosunun en büyük avantajı, ürün bazında kârlılığı doğru göstermesidir. Hangi ürünü ne kadar indirimle sattığınızı raporlarda ayrı ayrı görebilirsiniz.

Genel iskonto nedir?

Genel iskonto, faturanın tümüne uygulanan indirimdir. Peşin ödeme indirimi, sürekli müşteri indirimi veya belirli bir tutarın üzerindeki alımlara verilen indirimler genellikle bu şekilde uygulanır. Genel iskonto ara toplam üzerinden hesaplanır ve faturanın altında tek satır olarak görünür.

Farklı KDV oranlı ürünlerin aynı faturada bulunduğu durumlarda genel iskontonun her KDV grubuna oransal olarak dağıtılması gerekir. Bu nedenle çok oranlı faturalarda program kullanmak hesap hatasını büyük ölçüde önler.

Satır iskontosu ve genel iskonto karşılaştırması

Özellik	Satır iskontosu	Genel iskonto
Uygulandığı yer	Tek bir kalem	Faturanın ara toplamı
Tipik kullanım	Ürüne özel kampanya, model indirimi	Peşin ödeme, müşteri indirimi
Faturada görünüm	Her satırda ayrı sütun	Alt kısımda tek satır
Ürün kârlılık raporu	Doğrudan ürüne yansır	Kalemlere dağıtılması gerekir
KDV hesabı	Satırın indirimli tutarı üzerinden	İndirimli ara toplam üzerinden

Örnek hesap: iki iskonto bir arada

Aşağıdaki rakamlar tamamen örnektir ve KDV örneğin %20 alınmıştır. KDV oranları ürüne göre farklı olabilir ve zamanla değişebilir. Hesap sırası şöyledir:

1. Satır tutarlarını bulun: Ürün A 10 adet x 100 TL = 1.000 TL; Ürün B 5 adet x 200 TL = 1.000 TL.
2. Satır iskontosunu uygulayın: Ürün A’ya %10 satır iskontosu: 1.000 – 100 = 900 TL. Ürün B indirimsiz: 1.000 TL.
3. Ara toplamı alın: 900 + 1.000 = 1.900 TL.
4. Genel iskontoyu uygulayın: Peşin ödeme için %5 genel iskonto: 1.900 – 95 = 1.805 TL.
5. KDV’yi hesaplayın: 1.805 x %20 = 361 TL.
6. Genel toplamı bulun: 1.805 + 361 = 2.166 TL.

İskontonun KDV’den önce düşülmesi, KDV matrahının doğru hesaplanması için önemlidir. İskontonun faturada gösterilme biçimi ve sonradan verilen indirimlerin (örneğin ciro primi) nasıl belgeleneceği mevzuata bağlıdır; bu konuları mali müşavirinizle teyit edin. Fiyat ve KDV gösteriminin genel kuralları için fiyat ve KDV gösterimi yazımıza bakabilirsiniz.

İskonto kullanırken dikkat edilecekler

• Ardışık iskontoyu doğru hesaplayın: %10 ve ardından %5 iskonto, toplam %15 değil yaklaşık %14,5 indirim demektir.
• Oran mı, tutar mı belirleyin: Teklifte oransal indirim verildiyse faturada da aynı biçimde uygulayın.
• Teklifle tutarlılığı koruyun: Teklifte verilen iskontolar sipariş ve faturaya aynen aktarılmalıdır.
• Yuvarlamaya dikkat edin: Kuruş farkları özellikle çok kalemli faturalarda müşteriyle mutabakatta sorun çıkarabilir.

Teklif aşamasında verilen iskontoların faturaya hatasız taşınması, belgelerin birbirine bağlı olmasıyla mümkündür. Bilişim Ajans Muhasebe‘de satır ve genel iskonto aynı faturada kullanılabilir, KDV indirimli tutar üzerinden otomatik hesaplanır. Kurumsal satışlarda iskontonun teklifte nasıl sunulduğunu görmek için B2B satışta teklif yazımıza da bakabilirsiniz.

Konuyla ilgili: Kurumsal fatura bilgileri, Excel pivot tablo, Ön muhasebe rehberi

Sık sorulan sorular

İskonto KDV’den önce mi sonra mı uygulanır?

Faturada gösterilen iskonto genellikle KDV hesaplanmadan önce düşülür ve KDV indirimli tutar üzerinden hesaplanır. Güncel uygulamayı mali müşavirinizle teyit edin.

Aynı faturada hem satır hem genel iskonto kullanılabilir mi?

Evet. Önce satır iskontoları uygulanır, ardından indirimli ara toplam üzerinden genel iskonto hesaplanır.

Yüzde 10 ve yüzde 5 iskonto toplam yüzde 15 eder mi?

Hayır. Ardışık uygulandıklarında ikinci indirim, ilk indirimden sonra kalan tutar üzerinden hesaplanır; toplam indirim yaklaşık yüzde 14,5 olur.