Kısa cevap: POS tahsilatı, kartla yapılan satışta paranın önce banka tarafında bekletilip belirli bir süre sonra komisyon düşülerek işletme hesabına aktarılmasıdır. Doğru takip için satış günü brüt tutar POS hesabına kaydedilir, para hesaba geçtiğinde POS hesabından bankaya aktarım yapılır ve kesilen komisyon ayrı bir gider olarak işlenir. Böylece hem müşteriden ne tahsil ettiğinizi hem de bankadan ne aldığınızı ayrı ayrı görürsünüz.
Blokeli tutar ve valör ne demektir?
Blokeli tutar, kartla tahsil edilmiş ama henüz serbest kullanımınıza açılmamış paradır. Banka bu tutarı anlaşmanızdaki süre boyunca bekletir. Valör ise paranın hesabınıza geçerek kullanılabilir hâle geldiği tarihtir. Bazı anlaşmalarda para ertesi gün, bazılarında haftalar sonra serbest kalır; taksitli satışlarda her taksit ayrı tarihlerde geçebilir.
Bu süreler ve oranlar bankaya ve sözleşmeye göre değişir. Kendi POS sözleşmenizdeki bloke süresini ve komisyon oranını bir kez not edip ön muhasebe düzeninizi buna göre kurmanız gerekir.
POS hesabını ayrı bir ara hesap olarak tanımlayın
Kartla yapılan satışı doğrudan banka hesabına giriş olarak kaydetmek, banka bakiyesini olduğundan yüksek gösterir. Daha sağlıklı yöntem, her POS cihazı veya sanal POS için ayrı bir “POS hesabı” açmaktır. Bu hesap bir ara durak gibi çalışır: satış günü para buraya girer, valör günü buradan bankaya çıkar.
- Satış günü: Brüt tutarı müşterinin carisinden veya perakende satıştan POS hesabına tahsilat olarak kaydedin.
- Gün sonu: POS cihazının gün sonu raporuyla programdaki POS tahsilatlarını karşılaştırın.
- Valör günü: Hesaba geçen net tutarı POS hesabından banka hesabına aktarın.
- Komisyon: Brüt ile net arasındaki farkı POS hesabından komisyon gideri olarak düşün.
- Kontrol: POS hesabı bakiyesi, yalnızca henüz hesaba geçmemiş blokeli tutarlara eşit olmalıdır.
Örnekle POS tahsilatı ve komisyon kaydı
Varsayalım ki 1.000 TL + örneğin %20 KDV = 1.200 TL’lik bir satışı tek çekim kartla tahsil ettiniz ve sözleşmenizdeki komisyon örneğin %2. Rakamlar tamamen örnektir; KDV ve komisyon oranları değişebilir.
| Tarih | İşlem | POS hesabı | Banka hesabı |
|---|---|---|---|
| Satış günü | Kartla tahsilat | +1.200 TL | 0 |
| Valör günü | Net tutarın hesaba geçmesi | -1.176 TL | +1.176 TL |
| Valör günü | Komisyon gideri | -24 TL | 0 |
| Sonuç | Bakiye | 0 TL | 1.176 TL |
Müşterinin carisi 1.200 TL ile kapanır; çünkü müşteri borcunun tamamını ödemiştir. Komisyon müşteriyle değil, bankayla aranızdaki maliyettir. Komisyonun faturalandırılması ve vergisel gösterimi konusundaki güncel kuralları mali müşavirinizle teyit edin.
Taksitli satışlarda dikkat edilecekler
Taksitli satışta müşteri tutarı bölerek öder, ancak işletmeye paranın nasıl aktarılacağı sözleşmeye bağlıdır. Bazı anlaşmalarda tutar tek seferde, bazılarında taksit taksit hesaba geçer. Bu nedenle taksitli satışları ayrı not etmek önemlidir.
- Taksitli ve tek çekim tahsilatları açıklamada ayırt edin.
- Taksit başına geçecek tutarları ve tarihleri bir listede tutun.
- Banka ekstresindeki her POS girişini bu listeyle eşleştirin.
- İade veya iptal edilen kart işlemlerini POS hesabından ters kayıtla düşün.
Hangi POS çözümünün işletmenize uygun olduğunu değerlendiriyorsanız POS ve kasa sistemi seçimi yazımız cihaz ve yazılım tarafını özetler.
Ay sonu POS mutabakatı
POS mutabakatı, programdaki POS hareketlerini bankanın üye işyeri ekstresiyle karşılaştırma işidir. Ay sonunda POS hesabında kalan bakiye, bir sonraki aya devreden blokeli tutarların toplamı olmalıdır. Fazlası, kaydedilmemiş bir komisyonu ya da bankaya aktarımı unutulmuş bir tahsilatı gösterir.
Bilişim Ajans Muhasebe içinde kasa, banka ve POS hesapları ayrı ayrı tanımlanır; POS hesabından bankaya aktarım ve komisyon gideri ayrı hareketler olarak kaydedilir. Hareketleri Excel veya CSV olarak dışa aktarıp ekstreyle karşılaştırabilirsiniz. Banka girişlerini müşterilerle eşleştirme konusunda havale ve EFT ile ödeme yönetimi rehberimiz de tamamlayıcıdır.
Konuyla ilgili: e-ticarette fiyat ve KDV gösterimi, perakende mağaza BT altyapısı, ön muhasebe rehberi.
Sık sorulan sorular
POS tahsilatı satış günü mü, valör günü mü kaydedilir?
Müşteriden tahsilat satış günü kaydedilir, ancak banka hesabına değil POS ara hesabına. Para valör günü hesaba geçtiğinde POS hesabından bankaya aktarım yapılır.
POS komisyonu müşterinin carisine yansıtılır mı?
Genellikle hayır. Müşteri ödediği brüt tutar kadar borcunu kapatır; komisyon işletme ile banka arasındaki bir maliyettir ve gider olarak izlenir.
POS hesabı bakiyesi neden sıfırlanmıyor?
Henüz valörü gelmemiş blokeli tutarlar varsa bakiye normaldir. Valörü geçmiş tutarlara rağmen bakiye kalıyorsa kaydedilmemiş bir komisyon, iade ya da bankaya aktarım kontrol edilmelidir.
POS tahsilatlarınızı ayrı hesapta izleyin
Bilişim Ajans Muhasebe ile POS, kasa ve banka hareketlerinizi tarayıcıdan, kurulum gerekmeden takip edin. Programı 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz.
Yazıcı, toner veya kiralama için teklif isteyin
Lexmark BSD yetkili bayisi olarak model seçimi, orijinal toner ve teknik servis konularında Türkiye’nin 81 iline hizmet veriyoruz.
Teklif FormuMağazayı İncele