Kritik stok seviyesi nasıl hesaplanır? Minimum stok ve yeniden sipariş noktası

Kısa cevap: Kritik stok seviyesi, bir ürünün miktarı bu eşiğin altına indiğinde yeni sipariş verilmesi gerektiğini gösteren miktardır. En yaygın hesap şudur: yeniden sipariş noktası = günlük ortalama satış × tedarik süresi (gün) + emniyet stoğu. Bu sayıyı her ürün için programa girdiğinizde, hangi ürünün tedarik edilmesi gerektiğini tahminle değil raporla görürsünüz.

Minimum stok, emniyet stoğu ve yeniden sipariş noktası ne demektir?

Bu üç kavram sık karıştırılır ama farklı sorulara cevap verir. Emniyet stoğu, satışlar beklenenden hızlı gittiğinde veya tedarikçi geç teslim ettiğinde sizi koruyan yedek miktardır. Yeniden sipariş noktası, siparişin tam olarak ne zaman verilmesi gerektiğini gösteren eşiktir. Minimum stok ise birçok programda bu eşiğin girildiği alanın adıdır; uygulamada kritik stok seviyesi ile aynı anlamda kullanılır.

Kavram	Cevap verdiği soru	Nasıl bulunur?
Emniyet stoğu	Beklenmedik durumlara karşı ne kadar yedek tutmalıyım?	Günlük satış × olası gecikme günü
Yeniden sipariş noktası	Siparişi hangi miktarda vermeliyim?	Günlük satış × tedarik süresi + emniyet stoğu
Minimum stok alanı	Program hangi miktarda uyarsın?	Genellikle yeniden sipariş noktası girilir
Maksimum stok	En fazla ne kadar tutmalıyım?	Yeniden sipariş noktası + ekonomik sipariş miktarı

Adım adım kritik stok hesabı

1. Günlük ortalama satışı bulun: Son 60 veya 90 gündeki toplam satış miktarını gün sayısına bölün.
2. Tedarik süresini belirleyin: Sipariş verdiğiniz günden malın depoya girdiği güne kadar geçen süreyi yazın.
3. Olası gecikmeyi tahmin edin: Tedarikçinin geçmişte kaç gün geciktiğine bakın.
4. Emniyet stoğunu hesaplayın: Günlük satışı olası gecikme günüyle çarpın.
5. Yeniden sipariş noktasını bulun: Günlük satış × tedarik süresi sonucuna emniyet stoğunu ekleyin.
6. Programa girin: Sonucu stok kartındaki minimum stok alanına yazın.

Örnek hesap (temsili rakamlarla): Bir toner modeli son 90 günde 270 adet satmış olsun. Günlük ortalama 270 / 90 = 3 adettir. Tedarik süresi 5 gün, tedarikçinin olası gecikmesi 2 gün ise emniyet stoğu 3 × 2 = 6 adet olur. Yeniden sipariş noktası 3 × 5 + 6 = 21 adettir. Depodaki miktar 21’e indiğinde sipariş verilir.

Ne kadar sipariş verilmeli?

Kritik seviye ne zaman sipariş vereceğinizi söyler, ne kadar vereceğinizi söylemez. Sipariş miktarı için pratik bir yöntem, bir sonraki siparişe kadar geçmesini istediğiniz gün sayısını günlük satışla çarpmaktır. Yukarıdaki örnekte iki haftada bir sipariş vermek istiyorsanız 3 × 14 = 42 adet uygun bir başlangıç miktarıdır. Tedarikçinin koli adedi, minimum sipariş tutarı ve depo alanı bu sayıyı yukarı veya aşağı çekebilir.

Kritik stok hesabında sık yapılan hatalar

• Tüm ürünlere aynı minimum miktarı vermek; hızlı dönen ürün erken tükenir, yavaş dönen üründe para bağlanır.
• Sezonluk ürünlerde yıllık ortalamayı kullanmak; sezon başında değerleri güncellemek gerekir.
• Tedarik süresine siparişi hazırlama ve onaylama günlerini eklememek.
• Kampanya dönemlerindeki olağan dışı satışları ortalamaya katmak.
• Değerleri bir kez girip hiç güncellememek; üç ayda bir gözden geçirmek iyi bir alışkanlıktır.

Kritik stok uyarısını programla takip etmek

Kritik seviyeler Excel’de de hesaplanabilir, ancak her satışta güncel miktarı elle kontrol etmek sürdürülebilir bir iş değildir. Bilişim Ajans Muhasebe içinde alış ve satış faturalarıyla güncel kalan stok raporlarını hesapladığınız kritik seviyelerle karşılaştırarak hangi ürünün sipariş zamanının geldiğini görebilirsiniz. Ofiste kullanılan sarf malzemeleri için benzer bir düzen kurmak isterseniz ofiste toner ve sarf stok yönetimi yazımız yol gösterir. Satış verisini ürün bazında özetlemek için Excel pivot tablo kullanımı da işinize yarar.

Konuyla ilgili: Barkod ve stok otomasyonu rehberi · E-ticaret, stok ve muhasebe entegrasyonu · Ön muhasebe rehberi

Sık sorulan sorular

Kritik stok seviyesi ile emniyet stoğu aynı şey mi?

Hayır. Emniyet stoğu yalnızca beklenmedik durumlar için ayrılan yedektir. Kritik stok seviyesi ise tedarik süresi boyunca yapılacak satışları ve emniyet stoğunu birlikte kapsar.

Yeni ürünlerde satış geçmişi yoksa nasıl hesaplanır?

Benzer bir ürünün satış hızını referans alın ve ilk birkaç hafta sonunda gerçek satışa göre değeri düzeltin.

Kritik stok değerleri ne sıklıkla güncellenmeli?

Çoğu işletme için üç ayda bir gözden geçirmek yeterlidir. Sezonluk ürünlerde, tedarikçi değişikliğinde veya satış hızı belirgin değiştiğinde hemen güncelleyin.