Web Sitesinde Görsel Kullanımı ve Telif: Stok Lisansı ve Riskler

Kısa cevap: İnternette erişilebilen bir görselin kullanımı serbest değildir; fotoğraf ve çizimler genellikle eser niteliği taşır ve web sitesinde kullanmak için eser sahibinin izni ya da uygun bir lisans gerekir. Stok görsel sitelerinden alınan görseller, lisansın izin verdiği kapsamda kullanılabilir; “telifsiz” ifadesi çoğunlukla ücretsiz değil, bir kez lisanslanıp tekrar ödeme yapmadan kullanılabilir anlamına gelir. İzinsiz kullanım; telif ihlali bildirimi, içeriğin kaldırılması ve tazminat talebi gibi sonuçlar doğurabilir. En güvenli yol kendi fotoğraflarınızı kullanmak ya da her görselin kaynağını ve lisansını kayıt altında tutmaktır.

Lisans türleri ne anlama gelir?

• Telifsiz lisans: Görsel bir kez lisanslanır ve lisans koşulları içinde tekrar ödeme yapmadan kullanılır; kullanım sınırları lisans metninde yazar.
• Editoryal kullanım: Yalnızca haber ve bilgilendirme amaçlı kullanılabilir; reklam, ürün tanıtımı ve ticari sayfalarda kullanılamaz.
• Creative Commons: Atıf zorunluluğu, ticari kullanım yasağı ya da değişiklik yasağı gibi farklı koşullar içerir; her görselin lisans türü ayrı kontrol edilir.
• Ücretsiz stok siteleri: Her sitenin kendi lisansı vardır; ücretsiz olması, markalar ve tanınabilir kişiler içeren görsellerin her amaçla kullanılabileceği anlamına gelmez.

Dikkat edilmesi gereken durumlar

• Başka bir web sitesinden ya da sosyal medyadan alınan görseller, sahibinin izni olmadan kullanılmaz.
• Tanınabilir kişilerin yer aldığı fotoğraflar için, telif izninden ayrı olarak kişinin rızası da gerekebilir.
• Üreticilerin ürün görselleri, yetkili satıcılara tanınan kullanım koşulları çerçevesinde kullanılır; koşullar üreticiyle yapılan anlaşmadan kontrol edilir.
• Başka firmalara ait logo ve markalar yanıltıcı ya da iş birliği izlenimi verecek şekilde kullanılmaz.
• Yapay zeka ile üretilen görsellerde aracın kullanım koşulları ve ticari kullanım izni kontrol edilir.

Güvenli görsel kullanımı için adımlar

1. Mümkün olduğunca işletmenin kendi ürün ve mekan fotoğrafları çekilir.
2. Stok görseller güvenilir kaynaklardan, lisans kapsamı okunarak alınır.
3. Her görsel için kaynak, lisans türü, lisans tarihi ve fatura ya da izin belgesi kayıt altında tutulur.
4. Atıf gerektiren görsellerde atıf, lisansın istediği biçimde eklenir.
5. Bir ihlal bildirimi gelirse görsel hızla incelenir, gerekirse kaldırılır ve hukuk danışmanından görüş alınır.

Ürün fotoğraflarını ürün fotoğrafı ve açıklama standartları, görsellerin teknik hazırlığını web sitesi görsel optimizasyonu, sitedeki yasal sayfaları e-ticarette zorunlu yasal metinler yazımızda anlattık.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir.

Sık sorulan sorular

Görselin altına kaynak yazmak izinsiz kullanımı yasal hale getirir mi?

Hayır. Kaynak göstermek tek başına izin yerine geçmez; lisans ya da eser sahibinin izni gerekir. Atıf, yalnızca lisans bunu şart koşuyorsa yükümlülüğün bir parçasıdır.

Telif ihlali bildirimi gelirse ne yapılmalı?

Bildirim ciddiye alınır, görselin lisans kaydı kontrol edilir ve lisans yoksa görsel yayından kaldırılır. Tazminat talebi gibi durumlarda hukuk danışmanınıza danışın.

Satın alınan stok görsel sosyal medyada da kullanılabilir mi?

Çoğu lisans web ve sosyal medya kullanımına izin verir; ancak baskı adedi, reklam kullanımı ve satışa konu ürünlerde kullanma gibi sınırlar olabilir. Lisans metni her kullanım için kontrol edilmelidir.