Faturada birden fazla KDV oranı olduğunda toplamlar nasıl hesaplanır?

Kısa cevap: Bir faturada farklı KDV oranlı kalemler varsa satırlar önce oranlarına göre gruplanır. Her grubun matrahı toplanır, KDV o grubun oranıyla ayrı hesaplanır ve en sonda tüm matrahlar ile tüm KDV tutarları birleştirilerek genel toplam bulunur. Faturanın alt bölümünde her oran için ayrı bir matrah ve KDV satırı bulunmalıdır.

Karma oranlı fatura ne zaman ortaya çıkar?

Karma oranlı fatura, aynı belgede birden çok KDV oranına tabi mal veya hizmetin birlikte satıldığı faturadır. Bir kırtasiye tedarikçisinin hem kitap hem yazıcı toneri satması ya da bir gıda toptancısının temel gıda ile temizlik ürününü aynı siparişte göndermesi buna örnektir. Bu yazıda oranlar örneğin %10 ve %20 olarak alınmıştır; oranlar ürün grubuna göre belirlenir ve değişebilir, güncel kural ve oranları mali müşavirinizle teyit edin.

Adım adım hesaplama yöntemi

1. Her satır için miktar x birim fiyat ile satır tutarını bulun.
2. Satır bazında iskonto varsa satır tutarından düşün; sonuç o satırın matrahıdır.
3. Satırları KDV oranına göre gruplayın.
4. Her grubun matrahlarını toplayın.
5. Grup matrahını o grubun oranıyla çarparak grup KDV’sini bulun.
6. Tüm grup matrahlarını ve tüm grup KDV’lerini ayrı ayrı toplayın; ikisinin toplamı genel toplamdır.

Örnek fatura üzerinden hesap

Aşağıdaki rakamlar tamamen örnek amaçlıdır. Bir ofis tedarik firmasının kestiği faturada üç kalem bulunduğunu varsayalım.

Kalem	Miktar x birim fiyat	Matrah	Örnek oran	KDV
Eğitim kitabı	10 x 150 TL	1.500 TL	%10	150 TL
Toner	4 x 900 TL	3.600 TL	%20	720 TL
Fotokopi kâğıdı	20 x 120 TL	2.400 TL	%20	480 TL
%10 grubu toplamı		1.500 TL	%10	150 TL
%20 grubu toplamı		6.000 TL	%20	1.200 TL
Genel		7.500 TL		1.350 TL

Bu örnekte genel toplam 7.500 + 1.350 = 8.850 TL’dir. Dikkat edilirse 1.350 TL’lik KDV, tüm matrahın tek bir oranla çarpılmasıyla elde edilemez; 7.500 x 0,20 = 1.500 TL bulunurdu ve müşteriden 150 TL fazla vergi istenmiş olurdu.

Fatura altı iskonto varsa sıra nasıl olmalı?

Fatura altı iskonto, tüm belgeye uygulanan genel indirimdir. Karma oranlı faturada bu indirim, KDV hesaplanmadan önce gruplara matrahları oranında dağıtılmalıdır. Örnekte %4’lük genel iskonto uygulanırsa %10 grubu 1.500 TL’den 1.440 TL’ye, %20 grubu 6.000 TL’den 5.760 TL’ye iner. KDV’ler sırasıyla 144 TL ve 1.152 TL olur. İskontoyu KDV dahil toplamdan düşmek hem vergi tutarını hem de muhasebe kaydını bozar.

Sık yapılan hatalar ve kontrol noktaları

• Ürün kartında yanlış oranın tanımlı kalması: bir kez hatalı girilen oran her faturaya taşınır.
• KDV’yi satır satır yuvarlayıp sonra toplamak: oran grubu toplamı üzerinden hesaplamak kuruş farklarını azaltır.
• Faturanın alt kısmında oranları tek satırda birleştirmek: alıcının indirim kaydı için her oranın ayrı görünmesi gerekir.
• Kargo veya hizmet bedeli gibi ek kalemlerin oranını unutmak: bu satırlar da kendi oranıyla gruba katılır.

Tek oranlı hesap mantığını henüz oturtmadıysanız önce KDV dahil ve KDV hariç fiyat hesaplama yazısına bakmanızı öneririz. Satır bazlı oranları ürün kartından otomatik çeken Bilişim Ajans Muhasebe, fatura altında her oranı ayrı matrah ve KDV satırıyla gösterir. Kestiğiniz faturaların yazdırma ve arşiv düzeni için fatura ve irsaliye baskısı için yazıcı seçimi rehberi de işinize yarayabilir.

Alış faturası tarafında ne değişir?

Tedarikçiden gelen karma oranlı faturayı kaydederken de aynı ayrımı korumak gerekir. Alış faturasındaki her oran grubunun KDV’si ayrı kaydedilirse dönem sonunda indirilecek KDV toplamı faturalarla birebir tutar. Kaydı tek satıra indirip ortalama bir oranla girmek, beyan öncesi mutabakatta uzun süren düzeltmelere yol açar.

Konuyla ilgili: E-ticarette fiyat ve KDV gösterimi, GTIN, MPN ve stok kodu farkı ve ön muhasebe rehberi.

Sık sorulan sorular

Farklı KDV oranlı ürünler aynı faturada kesilebilir mi?

Evet, aynı faturada farklı oranlı kalemler yer alabilir. Önemli olan her oran için matrah ve KDV tutarının fatura altında ayrı gösterilmesidir.

Genel iskonto karma oranlı faturada nasıl uygulanır?

İskonto, KDV hesaplanmadan önce oran gruplarına matrahları oranında dağıtılır. Ardından her grubun KDV’si indirimli matrah üzerinden yeniden hesaplanır.

KDV satır bazında mı, toplam üzerinden mi hesaplanmalı?

Her iki yöntem de kullanılabilir, ancak aynı oran grubundaki matrahları toplayıp KDV’yi bir kez hesaplamak kuruş farklarını azaltır. Hangi yöntemi uygulayacağınızı mali müşavirinizle netleştirin.