Yurt dışı müşteriye satışta döviz, kur farkı ve fiyatlama nasıl yönetilir?

Kısa cevap: Yurt dışı müşteriye satışta fiyat genellikle euro veya dolar gibi bir dövizle verilir ve fatura döviz tutarı ile o günkü kur üzerinden kaydedilir. Tahsilat farklı bir günde ve farklı kurdan geldiğinde, TL karşılıklar arasındaki fark kur farkı olarak ortaya çıkar. Sağlıklı bir düzen için müşteri carisi döviz cinsinden izlenir, fiyatlamada kur dalgalanmasına pay bırakılır ve vergisel uygulama mali müşavirle netleştirilir.

Dövizli satışın temel kavramları

• Döviz cinsi: Fiyatın ve faturanın düzenlendiği para birimi, örneğin EUR veya USD.
• İşlem kuru: Faturanın TL karşılığını hesaplamak için kullanılan kur.
• Tahsilat kuru: Ödemenin geldiği gündeki kur.
• Kur farkı: Aynı döviz tutarının fatura tarihindeki ve tahsilat tarihindeki TL karşılıkları arasındaki fark.
• Döviz cari: Müşterinin borç ve alacağının döviz cinsinden tutulduğu cari hesap.

Hangi kurun esas alınacağı ve kayıt yöntemi mevzuata bağlıdır; güncel kural ve uygulamaları mali müşavirinizle teyit edin.

Kur farkı nasıl oluşur? Örnek hesap

Kur farkı, dövizli bir alacak veya borcun TL değerinin zaman içinde değişmesidir. Aşağıdaki rakamlar tamamen örnektir ve gerçek kurları yansıtmaz.

Adım	Döviz tutarı	Kur (örnek)	TL karşılığı
Fatura tarihi	10.000 EUR	40,00	400.000 TL
Tahsilat tarihi (kur yükseldi)	10.000 EUR	41,00	410.000 TL
Sonuç	–	–	10.000 TL lehte kur farkı
Tahsilat tarihi (kur düştü)	10.000 EUR	39,50	395.000 TL
Sonuç	–	–	5.000 TL aleyhte kur farkı

Müşteri her iki durumda da tam olarak 10.000 EUR ödemiştir; döviz cinsinden borcu kapanmıştır. Değişen yalnızca TL karşılığıdır. Bu yüzden dövizle çalışılan müşterinin carisini yalnızca TL olarak tutmak, ödeme tamamlandığı halde küçük bakiyeler kalmasına ve kafa karışıklığına yol açar. Cari hesap mantığını cari hesap nedir yazımızda anlattık.

Yurt dışı müşteriye fiyat verirken nelere dikkat edilir?

Dövizli fiyatlama, TL maliyetin hedef dövize çevrilip üzerine kâr ve risk payı eklenmesidir. Maliyeti TL olan bir ürünü dövizle satarken, kurun aleyhe dönmesi kârı eritebilir.

1. Ürünün TL maliyetini netleştirin.
2. Ambalaj, nakliye ve sigorta gibi yurt dışı satışa özgü giderleri ekleyin.
3. Hedef kâr marjını uygulayın.
4. Kur dalgalanması için makul bir güvenlik payı belirleyin.
5. Toplamı güncel kurla dövize çevirip fiyatı yuvarlayın.
6. Teklifte geçerlilik süresini ve teslim şartını açıkça yazın.

Örnek: TL maliyeti 3.600 TL olan ürüne 400 TL nakliye ve %25 kâr eklenirse 5.000 TL’ye ulaşılır. Örnek kur 40,00 ise bu yaklaşık 125 EUR eder; kur payı da eklenerek fiyat 130 EUR olarak verilebilir. Maliyet üzerine fiyatlama mantığı için satış fiyatı belirleme yazımıza, teklifin süreyle sınırlanması için teklif geçerlilik süresi yazımıza bakabilirsiniz.

Tahsilat ve banka kaydı

Yurt dışından gelen ödemeler genellikle döviz hesabına yatırılır ve banka masrafı düşülerek ulaşabilir. Bu yüzden gelen tutar fatura tutarından az görünebilir. Farkın müşteri borcu mu yoksa banka gideri mi olduğu ayrıştırılmalıdır.

• Tahsilatı döviz tutarı ve o günkü kurla kaydedin.
• Kesilen banka masrafını ayrı gider satırı olarak işleyin.
• Oluşan kur farkını mali müşavirinizin belirlediği yöntemle kayıt altına alın.
• Ay sonunda müşteriye döviz cinsinden ekstre gönderin.

Yurt dışı satışlarda KDV ve belge uygulaması yurt içinden farklı olabilir. Bu konuda kesin bilgi için mali müşavirinizle görüşün. Kasa-banka hareketlerini, satış faturasını ve cari ekstreyi aynı yerde izlemek için Bilişim Ajans Muhasebe kullanılabilir.

Konuyla ilgili: Havale ve EFT ile ödeme yönetimi, fiyat teklifi nasıl hazırlanır, haftalık nakit akışı planı.

Sık sorulan sorular

Kur farkı müşteriye ayrıca faturalanır mı?

Fatura dövizle kesildi ve müşteri aynı döviz tutarını ödediyse, oluşan kur farkı genellikle işletmenin kendi kaydıdır. Hangi durumda ayrı belge gerektiğini mali müşavirinizle teyit edin.

Yurt dışı müşteriye TL ile fiyat verilebilir mi?

Verilebilir, ancak bu durumda kur riski müşteriye geçer ve pek çok yabancı alıcı bunu tercih etmez. Uygulamada çoğu yurt dışı satış euro veya dolar üzerinden yapılır.

Kur riskini azaltmak için ne yapılabilir?

Teklif süresini kısa tutmak, fiyata güvenlik payı eklemek, peşin veya kısmi ön ödeme istemek ve vadeyi kısaltmak temel yöntemlerdir. Daha gelişmiş finansal araçlar için bankanızdan bilgi alabilirsiniz.